Бала күту кезеңі – толқу мен сұрақтарға толы маңызды уақыт. Қазақстандағы болашақ аналар үшін ең өзекті мәселе – қаржылық жағдай. Бұл мақалада жүктілік пен босануға байланысты жәрдемақыны есептеу тәртібін егжей‑тегжейлі қарастырамыз, сіз болашағыңызды сенімді түрде жоспарлай аласыз.
Мазмұны
Декреттік төлемдер дегеніміз не және олар кімдерге тиесілі?
Декреттік төлемді өз бетіңізше қалай есептеуге болады: қадамдық нұсқаулық
Әртүрлі санаттағы адамдарға арналған декреттік төлемдер
Еңбек өтілі мен жалақы мөлшерінің декреттік төлемге әсері
Ең жоғары төлемді қалай алуға болады: пайдалы кеңестер
Шетелдік азаматтар үшін ерекшеліктер
Жұмыссыз әйелдерге жәрдемақы: мифтер мен шындық
Құжаттарды тапсыру және төлемдерді алу мерзімдері
2024–2025 жылдардағы заңнамалық өзгерістер
1. Декреттік төлемдер дегеніміз не және олар кімдерге беріледі?
Мақсаты: мемлекет тарапынан жүктілік пен босануға байланысты көрсетілетін әлеуметтік қолдау
Қамтитындар:
Әйелдің жүктілік пен босануға шыққандағы табысының орнын толтыру
Бір реттік жәрдемақы (бала тууы)
Ай сайынғы күтім бойынша жәрдемақы (бала белгілі жасқа дейін)
Кімдерге беріледі:
Еңбек шарты бойынша ресми жұмыс істейтін әйелдер
Әлеуметтік аударымдарды төлейтін жеке кәсіпкерлер (ЖК)
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар
2. Декреттік төлемді өз бетіңізше қалай есептеуге болады: қадамдық нұсқаулық
Еңбекке жарамсыздық мерзімін анықтау
Қалыпты босану: 126 күн (70 күн дейін, 56 күн кейін)
Асқынған босану/көп бала: 140 күн
Ядролық сынақ аймағында: 170 күн
Орташа күндік табысты есептеу
Соңғы 12 айдағы аударым жүргізілген табысты қосып, жұмыс күндеріне бөлу
Бір реттік төлемдер есепке алынбайды
Әлеуметтік аударымдар сомасын анықтау
Орташа күндік табыстан сол 12 айдағы аударым сомасын шегеру
Декреттік төлем сомасын есептеу
(Орташа күндік табыс – аударымдар) × демалыс күндерінің саны
Шектеулерді ескеру
ЕТЖ‑нің 10 еселенген мөлшерінен аспауы тиіс
Мысал:
Айлық жалақы: 300 000 ₸
12 айлық табыс: 3 600 000 ₸
Әлеуметтік аударым: 100 000 ₸
Жұмыс күндері: 247
Орташа күндік табыс: 14 574,90 ₸
Демалыс ұзақтығы: 126 күн
Декреттік төлем: 1 836 437,40 ₸
3. Әртүрлі санаттағы адамдарға арналған декреттік төлемдер
Жалдамалы қызметкерлер
Медициналық парақты жұмыс берушіге тапсыру
МӘСҚ арқылы төленеді
Жеке кәсіпкерлер (ЖК)
Өз бетінше аударымдар төлейді
Төлем соңғы 12 айдағы аударымдарға байланысты
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар
ЖК тәртібімен әлеуметтік жарна төлейді
10 ЕТЖ‑ден тұрақты аударым – ең жоғарғы төлем алу құпиясы
4. Еңбек өтілі мен жалақы мөлшерінің әсері
Жалақы мөлшері
Төлем сомасы табысқа пропорционал, бірақ 10 ЕТЖ шектеуі бар
Еңбек өтілі
Тікелей емес, соңғы 12 айдағы аударымдар ғана есепке алынады
5. Ең жоғары төлемді қалай алуға болады: пайдалы кеңестер
Декрет алдында 12 айдағы табысты арттыру
Әлеуметтік аударымдарды 10 ЕТЖ мөлшерінен төлеу
Құжаттарды уақытылы тапсыру
6. Шетелдік азаматтар үшін ерекшеліктер
Қазақстанда жұмыс істейтін шетелдіктер де төлем алады
Ресей азаматтары үшін екі елде де аударымдар қажет
Қосымша құжаттар мен нотариалды аударма талап етілуі мүмкін
7. Жұмыссыз әйелдерге жәрдемақы: мифтер мен шындық
Декреттік төлемдер тек әлеуметтік аударымдар жасағандарға ғана
Жұмыссыздар бір реттік және бала тууға байланысты басқа төлемдер ала алады
8. Құжаттарды тапсыру және төлемдерді алу мерзімдері
Өтініш пен құжаттарды еңбекке жарамсыздық парағы берілген күніне дейін 12 ай ішінде тапсыру
Төлем 5–7 жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады
9. 2024–2025 жылдардағы заңнамалық өзгерістер
2025.04.08‑ден орташа айлық табыс шегі – 7 ЕТЖ (595 000 ₸)
Әлеуметтік аударымдар төленгеннен кейінгі күндер есепке алынбайды
1,5 жасқа дейінгі күтім бойынша жәрдемақы сомалары төмендейді
Қосымша кеңестер мен ақпарат
Жүктілікті жоспарлау кезінде табысты арттыру
ГПХ бойынша жұмыс істесеңіз, аударым төлеу мүмкіндігін қарастыру
Шағымдану тәртібі: МӘСҚ немесе ҚР Еңбек министрлігіне
AquaMama мектебі сізге жеңіл жүктілік пен бақытты аналық тілейді!
Біз әрдайым осы маңызды өмір кезеңінде қолдау көрсетуге дайынбыз.